KOŚCIÓŁ ŚW. ALFONSA NA ESKWILINIE

 

Kościół, jeden z nielicznych przykładów neogotyku w Rzymie, wznosi się na Wzgórzu Eskwilińskim między Bazylikami Matki Bożej Większej i św. Jana na Lateranie. Poświęcony Najświętszemu Odkupicielowi, został wzniesiony ku czci św. Alfonsa, założyciela Redemptorystów i jest nazywany jego imieniem.

Wybudowano go w latach 1855-59, na terenie dawnej Villa Caserta, według projektu szkockiego architekta George'a Wigley. Tradycja podaje, że podczas sporządzania wykopów pod jego fundamenty znaleziono złotą monetę wenecką z wizerunkiem Odkupiciela, znak szczególnego powodzenia. W 1859 roku kard. Costantino Patrizi dokonał konsekracji kościoła.

Zewnętrzna fasada świątyni składa się z trojga drzwi zakończonych łukiem ostrym. Tympanon środkowych drzwi ozdabia piękna mozaika Matki Bożej Nieustającej Pomocy. W tympanonach drzwi bocznych widnieją na złotym tle dwie płaskorzeźby, przedstawiające św. Alfonsa (po lewej) i św. Klemensa Hofbauera - redemptorystę (po prawej), dzieło Antonio della Bitta. Nad szczytem środkowego łuku wznosi się statua Odkupiciela (pobłogosławiona w 1899 r.) z marmuru Carrara. Wyżej widnieje wspaniała rozeta z wizerunkiem Matki Bożej Nieustającej Pomocy, a po obu jej stronach znajdują się dwa okrągłe okna. Na szczycie kościoła wznosi się irlandzki krzyż, odnowiony w 1964 r., a pod nim herb Redemptorystów wraz z hasłem Zgromadzenia: "Copiosa apud Eum redemptio" (Obfite u Niego odkupienie).

Szerokie schody (1932 r.) prowadzą do wnętrza kościoła, w którym znajduje się nawa główna i dwie nawy boczne oraz kolumny ozdobione kolorowym marmurem. Uważna obserwacja pozwala zauważyć, że Wigley nie respektował dokładnie kanonów gotyku zaalpejskiego, lecz starał się stworzyć jego nowoczesną interpretację. Dlatego nawa główna jest oddzielona od bocznych szerokimi arkadami, typowymi dla neogotyku południowej Italii.

W głównej nawie świątyni można podziwiać bogaty wybór marmurów i piękne polichromie, natomiast w nawach bocznych, podzielonych na niewielkie kaplice, znajduje się sześć marmurowych ołtarzy (z lat 1932-39) poświęconych (od prawej) św. Teresie Wielkiej, św. Józefowi, św. Rodzinie i (od lewej) św. Franciszkowi, Niepokalanej i św. Alfonsowi. Konfesjonały, w stylu kwiecistego gotyku, zostały wykonane przez brata Gerarda Uriati, wyrafinowanego hebanistę, według projektu Gerarda Knockaerta. Witraże rozety i okien w nawach bocznych są dziełem dominikanina Marcellino Leforestier.

W latach 1898-1900, dwaj redemptoryści, belgijski architekt Knockaert (1845-1928) i bawarski malarz Maksymilian Schmalzl (1850-1930), zajęli się ozdobieniem kościoła i powiększeniem jego przestrzeni użytkowej. Z tego okresu pochodzą wszystkie malunki widoczne w kaplicach i na łukach nawy głównej (dzieło Schmalzla) oraz galeria dobudowana nad nawami bocznymi, która otwiera się na nawę główną serią tryfor. Na łuku nawy głównej widoczne jest dzieło Eugenio Cisterna z początku XIX w. - przedstawiające "Ukoronowanie Najświętszej Dziewicy pośród Aniołów i Świętych Zgromadzenia"; napis pod malunkiem: "Święta Rodzicielka została wywyższona ponad chóry aniołów w królestwie niebieskim". Cisterna jest również autorem "Apostołów i Świętych" namalowanych w medalionach nad łukami nawy bocznej. Na łuku absydy w prezbiterium widnieje inny napis głoszący: "Odkupiłeś nas, Panie, krwią swoją i uczyniłeś nas Królestwem Boga naszego". W górze, nad chórem prezbiterium namalowany jest duży krzyż, a po jego bokach herby Papieża Pawła VI i kardynała Rittera.

Wspaniała mozaika w absydzie zatytułowana: "Odkupiciel na tronie pomiędzy klęczącymi Maryją Dziewicą i św. Józefem", została wykonana w 1964 r., na wcześniejszym fresku Rohdena. Gdy w 1995 roku ikona Matki Bożej Nieustającej Pomocy (oryginał z XIV w.) została odrestaurowana, przeprowadzono też pod kierunkiem ojca Antonio Marrazzo prace związane z przebudową prezbiterium, ołtarza głównego i szklanej szkatuły, w której znajduje się obecnie sławny obraz.

 

IKONA MATKI BOŻEJ
NIEUSTAJĄCEJ POMOCY

Ze względu na przechowywaną tu starodawną ikonę, czczoną pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy, kościół św. Alfonsa na Eskwilinie jest ważnym centrum duchowości chrześcijańskiej. Tradycja mówi, że Obraz został wykradziony z sanktuarium na wyspie Krecie przez pewnego kupca, który przywiózł go okrętem do Rzymu w XV w. Podczas podróży, życie pasażerów okrętu znalazło się niebezpieczeństwie z powodu gwałtownej burzy i tylko cudowna pomoc Matki Bożej ocaliła wszystkich od zagłady. Kupiec przed śmiercią powierzył Ikonę swemu przyjacielowi, aby ten umieścił ją w jednym z rzymskich kościołów. Przyjaciel zatrzymał jednak Obraz w swoim domu i dopiero w obliczu śmierci, gdy Matka Boża pojawiając się we śnie jego córeczce wyraziła pragnienie, aby Ikona została umieszczona w kościele między Bazyliką Matki Bożej Większej i św. Jana na Lateranie, żona umierającego umieściła obraz w kościele św. Mateusza.

Przez trzy wieki Ikona ożywiała duchowość wiernych Eskwilinu, lecz po zburzeniu kościoła przez oddziały napoleońskie w roku 1798, została przeniesiona do kościoła Santa Maria in Posterula nad Tybrem. Ikona pozostawała tam w prawie całkowitym zapomnieniu przez około 70 lat, aż do czasu kiedy Redemptoryści, budując kościół św. Alfonsa (w pobliżu miejsca, gdzie kiedyś wznosił się wspomniany kościół św. Mateusza), zainteresowali się starożytnym Obrazem. Został on odnaleziony dzięki szczęśliwemu przypadkowi: ojciec Michał Marchi, redemptorysta, przypomniał sobie, iż jako mały ministrant widział Obraz w jednej z kaplic w Santa Maria in Posterula.

W roku 1866 Papież Pius IX podarował Redemptorystom Ikonę odnowioną przez polskiego malarza Leopolda Nowotnego. W rok później, gdy Obraz niesiono w uroczystej procesji w pobliżu kościoła, wydarzył się cud uzdrowienia dziecka (upamiętniony przez kopię obrazu umieszczoną na ścianie kamienicy przy Via Merulana 276). Od 26 kwietnia 1866 r. obraz oryginalny czczony jest w kościele św. Alfonsa, który stał się ważnym sanktuarium maryjnym. Przybywa tu nieustannie z różnych stron świata wielu pielgrzymów, aby odkryć pośród zgiełku wielkiego miasta oazę ciszy i modlitwy, oraz by odnowić i pogłębić swój duchowy związek z Matką Nieustającej Pomocy.

 

PRZESŁANIE IKONY
NIEUSTAJĄCEJ POMOCY

Obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy jest ikoną (z greckiego eikón - obraz), a to oznacza, że nie jest on tylko zwykłym wyobrażeniem świętych, ale wizerunkiem, który uobecnia w duchowy sposób osoby na nim przedstawione. Modląc się przed ikoną, namalowaną według specyficznych norm technicznych i teologicznych, możemy skuteczniej pogłębić naszą znajomość misterium Chrystusa, Matki Bożej czy świętych i wejść w duchowy kontakt z nimi.

Ikona Nieustającej Pomocy (malunek na desce 54 cm x 41,5 cm) jest typem Matki Bożej Bolesnej, która jest przedstawiona z Dzieciątkiem, pośród dwóch aniołów trzymających narzędzia męki. Rączki Dzieciątka obejmują dłoń Matki, a zsuwający się sandałek odkrywa jego stopę. Greckie litery na Ikonie wskazują imiona czterech postaci: Jezusa Chrystusa, Matki Bożej, Archanioła Gabriela (po prawej) i Archanioła Michała.

Wydaje się, że anonimowy autor Ikony Nieustającej Pomocy chciał wyrazić trwogę Chrystusa, który kontemplując wizję czekającej Go męki, przedstawianej Mu przez aniołów trzymających narzędzia męki, traci w gwałtownym odruchu swój sandał. Te elementy kompozycji uwydatniają rzeczywistość cierpienia i męki Chrystusa. Jednakże obraz podkreśla także jego zwycięstwo nad cierpieniem i śmiercią, jak to wynika z obecności złotego tła ikony (symbol zmartwychwstania) i ze sposobu, w jaki aniołowie trzymają narzędzia męki. Prezentują je oni bardziej jako trofea zwycięstwa wzięte z Kalwarii w poranek zmartwychwstania, niż jako narzędzia śmierci. Można zatem powiedzieć, że głównym tematem Ikony jest Męka, Śmierć i Zmartwychwstanie Chrystusa.

Centralnym punktem Ikony jest spotkanie rąk Matki i Dzieciątka. Prawa ręka Maryi obejmuje Syna, podkreślając w ten sposób człowieczeństwo Chrystusa. Rzeczywistość Wcielenia uwydatniona jest także przez obnażoną stopę Dzieciątka oraz przez fakt jego przytulenia się do Matki, jakby w instynktownym poszukiwaniu ratunku. Maryja, w tym samym momencie, wskazuje swą dłonią na Syna Bożego, podkreślając w ten sposób jego Boską naturę. Jest Ona tu przedstawiona jako hodigitria, ta która prowadzi do Odkupiciela, do tego który jest "Drogą, Prawdą i Życiem". Ona jest naszą Pomocą, wstawiającą się za nami do swojego Syna, który z miłości do nas oddał swoje zycie na krzyżu. Gwiazda nad czołem Maryi podkreśla tę Jej ważną rolę w planie naszego zbawienia jako Matki Boga i całej ludzkości.

Medytując nad Ikoną Nieustającej Pomocy możemy zatem wniknąć pełniej w misterium Chrystusa i pogłębić nasz osobisty związek z Nim, pod przewodnictwem i w obecności Matki Odkupiciela i naszej.

 

ROZWÓJ NABOŻENSTWA
DO MATKI BOŻEJ NIEUSTAJĄCEJ POMOCY

Według tradycji, Papież Pius IX powierzając Ikonę Redemptorystom (1866 r.), wyraził pragnienie, aby rozpowszechnili ją oni na całym świecie. Od tego momentu nabożeństwo do Matki Bożej Nieustającej Pomocy bardzo się rozprzestrzeniło aż osiągnięcia wymiaru uniwersalnego. Tysiące kopii obrazu zostało wysłanych z rzymskiego Sanktuarium do wielu krajów świata. Powstały też liczne sanktuaria, gdzie czczone są kopie rzymskiego Obrazu, koronowane z powodu wielu łask otrzymanych na modlitwie przed Ikoną Nieustającej Pomocy. Wśród najważniejszych należy wymienić: Boston i Nowy Jork (USA), Haiti (gdzie Nieustająca Pomoc jest Patronką kraju), Santiago (Chile), Curitiba, Belem i Manaus (Brazylia), Tequisquiapan (Meksyk), Belfast (Irlandia Północna), Limerick (Irlandia), Bussolengo (Włochy), Toruń i Kraków (Polska), Singapur oraz największe z nich - Manila (Filipiny).

Do rozpowszechnienia się nabożeństwa przyczyniła się znacznie Nieustanna Nowenna, powstała w 1927 w St. Louis (U.S.A.). Nowenna ta nazywana jest nieustanną, ponieważ odprawiana jest w ustalony dzień tygodnia (najczęściej we środę) przez cały rok. Podczas Nowenny wierni zwracają się do Matki Najświętszej w Modlitwie Rzymskiej (znak łączności z sanktuarium w Rzymie), a następnie przedstawiają podziękowania i prośby wyrażone pisemnie w postaci listów, wypowiadają wspólne wezwania, a także mogą wysłuchać okolicznościowej homilii na temat zycia duchowego.

Każdego roku rzymskie sanktuarium przygotowuje się do święta Nieustającej Pomocy (27 czerwca), odprawianego zawsze w ostatnią niedzielę czerwca, poprzez Uroczystą Nowennę, na którą składają się dziewięć dni modlitwy i pogłębionej refleksji na temat roli Maryi w zyciu chrześcijańskim.

 

UŻYTECZNE INFORMACJE

Sanktuarium jest otwarte:

W godzinach od 7.00 do 19.30 i wyposażone jest w podjazd dla wózków inwalidzkich

Porządek Mszy św.

Nowenna Nieustanna

Pielgrzymki do Sanktuarium

Grupy pielgrzymkowe należy zgłaszać przed ich przybyciem na adres Sanktuarium (listownie, telefonicznie lub faxem). Aby zostać odpowiednio przyjętym, prosimy zaraz po przybyciu zwrócić się do zakrystii. Kapłani towarzyszący grupom mogą sprawować Msze św. dla grup w różnych językach (w zakrystii są dostępne odpowiednie księgi liturgiczne). Sanktuarium zapewnia także obecność kapłanów, którzy po wcześniejszym powiadomieniu, mogą odprawić Mszę dla grup w różnych językach.

Zakrystia

W zakrystii można składać ofiary na intencje Mszy świętych odprawianych przed obrazem Nieustającej Pomocy, zamówienia na błogosławieństwa papieskie lub otrzymać relikwie Świętych redemptorystów. W zakrystii znajduje się także sklep z pamiątkami. Intencje mszalne, zamówienia na błogosławieństwa papieskie, czy pamiątki z obrazem Nieustającej Pomocy można kierować do Sanktuarium pocztą lub poprzez fax na następujący adres:

 

SANTUARIO DEL PERPETUO SOCCORSO
VIA MERULANA, 31 - 00185 ROMA - ITALIA
TEL./ FAX 0039-06-49.49.06.89

URL http://www.omph.it/

http://www.omph-roma.org/

EMAIL sanpersoc@cssr.com

Będziemy wdzięczni za wszelkie ofiary
przesłane na rzecz Sanktuarium

 

Na adres Sanktuarium można kierować także prośby i podziękowania, które zostaną odczytane przed Cudownym Obrazem podczas Nieustannej Nowenny w języku polskim

Zapraszamy do wstąpienia do Rzymskiej Wspólnoty (Bractwa) Matki Bożej Nieustającej Pomocy i Św. Alfonsa. Wspólnota ta łączy w duchowej komunii wiernych różnego wieku, różnych ras i narodów, żywiących nabożeństwo do Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Każdy członek Wspólnoty ma udział w modlitwach i w duchowym bogactwie całego Bractwa oraz Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela (Redemptorystów), założonego przez św. Alfonsa Liguori. Aby wstąpić do Wspólnoty, należy przeslać do Sanktuarium następujące dane: imić i nazwisko, datę urodzenia, adres.

Dojazd do Sanktuarium:

Metro:

Autobus: 16; 714 (z Dworca Termini)

 

ZGROMADZENIE NAJŚWIĘTSZEGO ODKUPICIELA
REDEMPTORYŚCI

 

Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela powstało w Scala koło Neapolu w 1732 r. Jego założycielem był św. Alfons de Liguori (1696-1787), syn neapolitańskiego patrycjusza, człowiek niezwykle uzdolniony. Jako ceniony adwokat, w wyniku intrygi, przegrał prowadzony proces sądowy. Boleśnie zraniony nieuczciwością ludzką, porzucił trybunały, wstąpił do seminarium i w wieku 30 lat został kapłanem. Wiedziony pragnieniem naśladowania Odkupiciela, odkrywszy ogrom duchowej i materialnej nędzy ludzkiej napotkanej na ulicach Neapolu i pośród górskich pasterzy, zakłada Zgromadzenie Redemptorystów, wspólnotę misyjną poświęconą ewangelizacji najbardziej opuszczonych i ubogich.

Zgromadzenie, przeniknięte gorliwością apostolską rozprzestrzeniło się w ciągu ponad dwóch wieków swojej działalności na cały świat, głosząc Obfite Odkupienie. Szczególną miłością apostolską wśród redemptorystów odznaczyli się św. Klemens Hofbauer (1751-1820), apostoł Warszawy i Wiednia; św. Gerard Majella (1726-1755) charyzmatyczny brat zakonny; bł. January Sarnelli niestrudzony apostoł biedoty Neapolu; św. Jan Neumann (1811-1860), misjonarz, biskup Filadelfii, pierwszy kanonizowany święty Stanów Zjednoczonych; bł. Piotr Donders (1809-1886), misjonarz, opiekun trędowatych; bł. Kasper Stanggassinger (1871-1899), wychowawca młodzieży; sługa Boży Bernard Łubieński (1846-1933), ofiarny misjonarz ziem polskich.

Również dzisiaj Redemptoryści (ok. 5800 współbraci) pracują na różnych kontynentach głosząc niestrudzenie Ewangelię najbardziej potrzebującym i ubogim.

Rzym 1998